کفپوش شما لمینت کلیکی است یا نوع دیگری؟
«پارکت لمینت کلیکی» تخته‌ای است با هستهٔ «HDF» (فیبر چوب فشرده با چگالی بالا) و رویهٔ چاپی طرح چوب، که لبه‌هایش با «سیستم قفل زبانه و شیار» به هم قفل می‌شوند. زبانه برآمدگی لبهٔ تخته است و شیار فرورفتگی لبهٔ تختهٔ کناری که زبانه در آن جا می‌افتد. در بازار به لمینت، پارکت چوبی و کفپوش PVC طرح چوب هر سه پارکت می‌گویند، ولی روش نصب این سه یکی نیست. پس پیش از باز کردن بسته‌ها معلوم کنید کفپوش شما کدام است.
مطمئن‌ترین نشانه، لبهٔ برش‌خوردهٔ تخته است. فرض کنید بسته‌ای با برچسب پارکت خریده‌اید و نمی‌دانید لمینت است یا چندلایهٔ چوبی. یک تخته را بیرون بیاورید و سر کوتاه یا لبهٔ برش‌خوردهٔ آن را نگاه کنید. سه هسته را در تصویر زیر از هم تشخیص دهید: هستهٔ یکدست فیبری و قهوه‌ای روشن در لمینت، لایه‌های چوب که روی هم چسبانده شده‌اند در چندلایه، و هستهٔ پلاستیکی یکدست در PVC.
اگر هستهٔ تخته شما یکدست و فیبری است و لایه‌لایه نیست، کفپوشتان لمینت است.
لمینت برای «نصب شناور» ساخته شده است: تخته‌ها فقط به یکدیگر قفل می‌شوند و روی فوم آزاد می‌مانند، و به کف چسبانده، میخ یا پیچ نمی‌شوند. بولتن فنی نصب انجمن تولیدکنندگان اروپایی کفپوش لمینت هم لمینت را برای نصب شناور طراحی‌شده می‌داند و چسباندن تمام‌سطح آن به کف را فقط وقتی مجاز می‌شمارد که سازندهٔ همان محصول آن را تأیید کرده باشد. چند راهنمای رایج بازار پخش کردن چسب روی کف را روش عادی نصب لمینت معرفی می‌کنند؛ این کار بدون تأیید سازنده و روشی که خود او گفته است، روش نصب لمینت نیست.
سه نوع کفپوش در این جدول کنار هم آمده‌اند:
| لمینت کلیکی | پارکت چوبی (تمام‌چوب یا چندلایه) | کفپوش PVC | |
|---|---|---|---|
| جنس هسته | فیبر چوب فشرده (HDF)، یکدست | چوب یکپارچه، یا چند لایه چوب روی هم | پلاستیک یکدست |
| روش نصب | شناور روی فوم | شناور یا چسبی، بسته به نوع | چسبی یا کلیکی، بسته به نوع |
| حساسیت به آب | هستهٔ فیبری آب را جذب می‌کند و لبه‌ها باد می‌کنند | چوب رطوبت را جذب می‌کند و تغییر ابعاد می‌دهد | هسته آب جذب نمی‌کند |
| روش نصب را کجا بخوانید | همین صفحه | روش نصب پارکت چوبی تمام‌چوب و چندلایه | نصب کفپوش PVC طرح پارکت |
ابزار و مصالح نصب پارکت لمینت
فهرست زیر را پیش از شروع تیک بزنید:
- متر، مداد و گونیا: برای اندازه‌گیری، خط‌کشی برش و سنجش گونیایی اتاق.
- «شمشه» با طول دست‌کم ۲ متر: خط‌کش صاف و بلندی که روی کف گذاشته می‌شود تا گودی زیرش دیده شود. شمشهٔ کوتاه‌تر برای آزمون صافی کافی نیست.
- رطوبت‌سنج کف: دستگاه «روش کاربید (CM)»، که رطوبت نمونه‌ای از کف را با واکنش آن با کاربید کلسیم در ظرفی دربسته می‌سنجد، یا دستگاه سنجش رطوبت نسبی درون کف.
- رطوبت‌سنج و دماسنج هوا: برای پاییدن شرایط اتاق پیش، حین و پس از نصب.
- اره: ارهٔ دستی دندانه‌ریز یا ارهٔ برقی، برای برش عرضی و طولی تخته.
- کاتر: برای بریدن فوم و نایلون.
- «فاصله‌انداز» (گوه): قطعه‌هایی که بین تخته و دیوار گذاشته می‌شوند تا «درز انبساط»، یعنی فاصلهٔ آزاد بین لبهٔ کف و دیوار یا هر جسم ثابت که کف در آن منبسط می‌شود، در طول نصب ثابت بماند.
- «بلوک کوبش»: قطعه‌ای که روی لبهٔ تخته گذاشته می‌شود و ضربهٔ چکش روی آن زده می‌شود. ضربهٔ مستقیم چکش به لبهٔ تخته لب کلیک را می‌شکند، و بلوک کوبش برای همین در فهرست است.
- «میله کشش»: تسمهٔ فلزی با دو سر خم‌شده برای کشیدن و قفل کردن تخته‌های کنار دیوار، جایی که بلوک کوبش جا نمی‌شود.
- چکش لاستیکی.
- «نایلون بخاربند» (لایهٔ کنترل بخار): ورق پلاستیکی که جلوی رسیدن رطوبت کف به تخته را می‌گیرد.
- «فوم زیرکار»: لایهٔ نرمی که زیر تخته‌ها پهن می‌شود و صدای قدم را کم می‌کند.
- چسب‌نوار: برای بستن درز نایلون بخاربند.
- «قرنیز»: نواری که پای دیوار نصب می‌شود و درز انبساط را می‌پوشاند.
- «پروفیل انبساط و اتصال»: نواری که کف را در درگاه‌ها و سطوح بزرگ قطع می‌کند یا به کفپوش دیگری وصل می‌کند.
- عینک ایمنی و ماسک گردوغبار: برای برش با ارهٔ برقی.
برش لمینت با ارهٔ برقی گردوغبار ریز فیبر و پرتاب ذره دارد؛ عینک و ماسک باید پیش از روشن کردن اره روی صورت باشد.
چند متر پارکت و فوم بخرید
تعداد تخته را با شمردن ردیف‌ها به دست بیاورید، نه با ضرب مساحت در یک درصد ثابت ضایعات:
- عرض اتاق را اندازه بگیرید و دو درز انبساط را از آن کم کنید.
- این عدد را بر عرض مفید تخته تقسیم کنید و به بالا گرد کنید تا تعداد ردیف‌ها به دست بیاید.
- طول اتاق را منهای دو درز انبساط بر طول مفید تخته تقسیم کنید تا معلوم شود هر ردیف چند تخته و یک قطعه است.
- ردیف‌ها را یکی‌یکی روی کاغذ بچینید؛ باقیماندهٔ قطعهٔ آخر هر ردیف فقط وقتی ردیف بعد را شروع می‌کند که کوتاه‌ترین قطعهٔ سر ردیف دست‌کم ۲۰ سانتی‌متر باشد.
- هر تورفتگی یا بیرون‌زدگی دیوار را با ردیف‌های خودش جداگانه بشمارید.
- جمع تخته‌ها را بر تعداد تختهٔ هر بسته تقسیم کنید و به بستهٔ کامل بالا گرد کنید.
یک نمونه: اتاقی به ابعاد ۴۲۰ در ۳۵۰ سانتی‌متر با تورفتگی ۱۰۰ در ۶۰ سانتی‌متری کنار یکی از دیوارهای بلند. طول مفید تخته ۱۲۰ و عرض مفیدش ۲۰ سانتی‌متر است و هر بسته ۸ تخته دارد. درز انبساط در این نمونه ۱۰ میلی‌متر گرفته شده است.
- عرض قابل پوشش ۳۵۰ منهای ۲ سانتی‌متر، یعنی ۳۴۸ سانتی‌متر است. تقسیم آن بر ۲۰ عدد ۱۷.۴ را می‌دهد، پس اتاق ۱۸ ردیف دارد و ردیف آخر ۸ سانتی‌متر پهناست.
- طول هر ردیف ۴۲۰ منهای ۲، یعنی ۴۱۸ سانتی‌متر است.
- ردیف ۱: سه تختهٔ کامل (۳۶۰ سانتی‌متر) و قطعه‌ای ۵۸ سانتی‌متری از تختهٔ چهارم. ۴ تخته مصرف می‌شود و تکهٔ ۶۲ سانتی‌متری کنار گذاشته می‌شود.
- ردیف ۲: با همان تکهٔ ۶۲ سانتی‌متری شروع می‌شود، دو تختهٔ کامل می‌گیرد و قطعهٔ ۱۱۶ سانتی‌متری آخر از یک تختهٔ تازه بریده می‌شود. ۳ تختهٔ تازه مصرف می‌شود و تکهٔ ۴ سانتی‌متری دور ریخته می‌شود.
- ردیف‌های فرد تکرار ردیف ۱ و ردیف‌های زوج تکرار ردیف ۲ هستند، پس هر دو ردیف ۷ تخته می‌خواهد و ۱۸ ردیف ۶۳ تخته. ردیف ۱۸ فقط ۸ سانتی‌متر پهناست ولی به همان اندازهٔ یک ردیف کامل تخته مصرف می‌کند.
- تورفتگی سه ردیف کوتاه ۹۸ سانتی‌متری دارد و هر کدام یک تخته می‌گیرد؛ تکهٔ ۲۲ سانتی‌متری هر کدام در این چیدمان جایی ندارد. جمع کل ۶۶ تخته است.
- ۶۶ تقسیم بر ۸ می‌شود ۸.۲۵، پس ۹ بسته لازم است.
اگر همین اتاق را با مساحت حساب کنید، ۱۵.۱ متر مربع تقسیم بر ۰.۲۴ متر مربعِ هر تخته ۶۴ تخته، یعنی درست ۸ بسته، می‌دهد و یک بسته کم می‌آورد. شمارش ردیف‌ها سه ضایعه را نشان داد که مساحت نمی‌بیند: ردیف باریک آخر که تختهٔ کامل مصرف می‌کند، تکه‌های کوتاه سر ردیف، و قطعه‌های تورفتگی. هر گوشه و مانع تازه قطعهٔ بریدهٔ بیشتری می‌خواهد، و درصدی ثابت از پیش نمی‌داند اتاق شما چند گوشه دارد.
نایلون بخاربند و فوم را این‌طور حساب کنید:
- مساحت نایلون بخاربند را برابر مساحت کف بگیرید، به‌علاوهٔ همپوشانی ۲۰ تا ۳۰ سانتی‌متری در هر درز بین دو نوار و ۳ تا ۴ سانتی‌متر بالا آمدن روی هر دیوار.
- مساحت فوم را برابر مساحت کف بگیرید، چون ورق‌های فوم «لب‌به‌لب» کنار هم می‌نشینند، یعنی لبه‌هایشان به هم می‌رسد ولی روی هم نمی‌افتند.
در اتاق نمونه، اگر نایلون در رول‌های ۲ متری باشد، دو نوار با همپوشانی ۲۵ سانتی‌متری ۳۷۵ سانتی‌متر را می‌پوشانند که از ۳۵۰ سانتی‌متر عرض اتاق و ۴ سانتی‌متر بالا آمدن روی هر دو دیوار بیشتر است. طول هر نوار ۴۲۰ به‌علاوهٔ دو بار ۴ سانتی‌متر، یعنی ۴۲۸ سانتی‌متر است، و تورفتگی یک تکهٔ جدا می‌خواهد که ۲۰ تا ۳۰ سانتی‌متر روی نایلون اتاق بیفتد.
هزینهٔ خرید را بیش از همه سه تصمیم جابه‌جا می‌کند: تعداد بسته‌ها که از شمارش ردیف‌ها درمی‌آید، نوع فومی که سازندهٔ لمینت تعیین می‌کند، و نیاز یا بی‌نیازی کف به «تسطیح»، یعنی صاف کردن کف با ملات یا مادهٔ خودتراز پیش از نصب.
آماده‌سازی کف و اتاق پیش از نصب
در نصب شناور، تخته‌ها روی فوم آزادند و به کف بند نیستند. همین آزادی باعث می‌شود هر عیب کف و هوای اتاق مستقیم به تخته برسد: گودی کف زیر پا خم می‌شود، رطوبت کف به هستهٔ فیبری می‌رسد، و تغییر رطوبت هوا تخته‌ها را منبسط یا منقبض می‌کند. عیبی که پیش از نصب پیدا نشود، پس از نصب فقط با جمع کردن تخته‌ها برطرف می‌شود.
پیش از باز کردن اولین بسته، این چهار شرط را به همین ترتیب بسنجید:
- صافی کف، با شمشه.
- رطوبت کف، با دستگاه.
- آماده بودن بستر، بر پایهٔ جنس کف موجود.
- شرایط دما و رطوبت اتاق، و سازگار شدن بسته‌ها با آن.
شایع‌ترین خطا در این مرحله روی کفی رخ می‌دهد که تازه ریخته شده است. سطح این کف در چند روز خشک و روشن به نظر می‌رسد، و باور رایج این است که کفی که خشک به نظر می‌رسد خشک است. ولی رطوبت درون لایه بسیار دیرتر از سطح بیرون می‌رود. تخته‌هایی که روی چنین کفی بدون سنجش رطوبت چیده شوند، چند هفته بعد از لبه بالا می‌آیند.
کف چقدر باید صاف باشد؟
برای لمینت کلیکی بی‌چسب، بیشترین گودی زیر شمشه حداکثر ۲ میلی‌متر در ۱ متر، ۳ میلی‌متر در ۲ متر، بدون پلهٔ تیز بیش از ۱.۲ میلی‌متر است. ۱ متر و ۲ متر در این معیار، فاصلهٔ دو نقطه‌ای است که شمشه روی آن‌ها تکیه دارد.
اگر آزمون صافی پیش از پهن کردن فوم انجام نشود، ناصافی فقط پس از چیدن تخته‌ها و با لق زدن و صدا پیدا می‌شود.
آزمون را این‌طور انجام دهید:
- کف را جارو کنید.
- شمشه را روی کف بگذارید طوری که روی دو برآمدگی تکیه کند، نه روی گودی.
- بزرگ‌ترین فاصلهٔ بین لبهٔ شمشه و کف را در میان دو نقطهٔ تکیه با «فیلر»، یعنی دسته‌ای از تیغه‌های فلزی با ضخامت‌های معین، یا با خط‌کش کوچک اندازه بگیرید.
شمشه باید روی برآمدگی‌ها تکیه داشته باشد، نه روی گودی؛ تصویر زیر این تکیه‌گاه‌ها و بزرگ‌ترین فاصلهٔ عمودی میان آن‌ها را نشان می‌دهد.
- فاصلهٔ دو نقطهٔ تکیه را هم اندازه بگیرید تا معلوم شود عدد را با حد ۱ متری مقایسه کنید یا با حد ۲ متری.
- آزمون را در طول، عرض و قطر اتاق تکرار کنید.
- دستتان را روی کف بکشید تا لبه‌های تیز کاشی، بندکشی یا درز ملات را پیدا کنید.
- ارتفاع هر پلهٔ تیز را اندازه بگیرید.
اگر همهٔ اندازه‌ها در حد مجاز است، کف برای نصب صاف است. اگر حتی یک اندازه از حد بیشتر است، کف پیش از نصب تسطیح می‌شود. روش تسطیح، زمان خشک شدن و ضخامت ریختن در تسطیح و ترمیم کف ناصاف پیش از نصب آمده است.
فوم ضخیم‌تر جایگزین تسطیح نیست. باور رایج این است که فوم ضخیم یا فوم سایلنت ناهمواری‌های کف را پر می‌کند. ولی فوم زیر وزن فشرده می‌شود و تخته‌ای که روی گودی قرار گرفته، با هر قدم بالا و پایین می‌رود. این حرکت کلیک را به‌مرور باز می‌کند یا صدا می‌دهد، و نشانه‌اش لق زدن و تق‌تق زیر پاست.
رطوبت کف را چطور بسنجیم؟
رطوبت «کف معدنی»، یعنی کف سیمانی، بتنی، انیدریتی یا هر کفی که ملات زیر آن است، با روش کاربید (CM) یا با سنجش رطوبت نسبی درون کف اندازه‌گیری می‌شود. دست کشیدن و نگاه کردن به سطح این کار را نمی‌کند. «کف‌سازی سیمانی» (ملات کف) لایهٔ ملاتی است که روی سقف بتنی ریخته می‌شود تا کف صاف شود. «کف انیدریتی» نوعی کف‌سازی گچی ریختنی است که حد رطوبت سخت‌گیرانه‌تری دارد. روی «گرمایش از کف»، یعنی لوله یا کابل گرمایشی که درون ملات کف قرار دارد، حد کف انیدریتی پایین‌تر هم می‌رود.
عدد دستگاه خود را با این جدول مقایسه کنید:
| کف | حد مجاز | روش سنجش |
|---|---|---|
| کف‌سازی سیمانی | کمتر از ۲.۰ درصد CM | روش کاربید |
| کف انیدریتی (گچی ریختنی) | کمتر از ۰.۵ درصد CM؛ روی گرمایش از کف کمتر از ۰.۳ درصد CM | روش کاربید |
| هر کف معدنی | رطوبت نسبی درون کف حداکثر ۷۵ درصد | دستگاه سنجش رطوبت نسبی درون کف |
زیر حد مجاز یعنی نصب. بالای حد یعنی صبر، و اندازه‌گیری دوباره پس از چند روز. این حدها برای کف تازه و قدیمی یکسان است.
بسیاری از راهنماهای بازار می‌گویند رطوبت ۱۲ درصد برای نصب پارکت استاندارد است. عدد ۱۲ درصد حد رطوبت کف نیست؛ نه به کف مربوط است نه به هوای اتاق، و با هیچ‌کدام از دو روش سنجش کف به دست نمی‌آید.
قاعدهٔ زمانی خشک شدن کف، مثل یک هفته برای هر سانتی‌متر ضخامت، تخمین است و جای اندازه‌گیری را نمی‌گیرد؛ کفی که خشک به نظر می‌رسد ممکن است از حد مجاز مرطوب‌تر باشد.
این خطا الگوی ثابتی دارد. کف‌سازی تازه با همین قاعدهٔ زمانی خشک فرض می‌شود و نصب انجام می‌گیرد. رطوبتی که هنوز در ملات است از کناره‌ها و درزهای بخاربند به لبهٔ تخته‌ها می‌رسد، و هستهٔ فیبری آن را جذب می‌کند و باد می‌کند.
نصب روی سیمان، سرامیک، موزاییک یا کفپوش قدیمی
روش نصب شناور روی همهٔ این بسترها یکی است؛ فقط آماده‌سازی بستر فرق می‌کند. ردیف کف خودتان را پیدا کنید:
| بستر | تعمیر یا برداشتن | نایلون بخاربند | نکتهٔ ویژه |
|---|---|---|---|
| کف‌سازی سیمانی و بتن | ترک و گودی تا رسیدن به معیار صافی ترمیم شود | لازم است | رطوبت با روش CM یا رطوبت نسبی سنجیده شود |
| سرامیک و سنگ | کاشی لق یا ترک‌خورده پیش از نصب ترمیم شود | لازم است | بندکشی گود و لبهٔ کاشی با شمشه و آزمون پلهٔ تیز سنجیده شود |
| موزاییک | موزاییک لق یا ترک‌خورده پیش از نصب ترمیم شود | لازم است | بندکشی‌ها با شمشه سنجیده شود |
| کفپوش PVC، وینیل یا لینولئوم | فقط اگر کاملاً چسبیده، بدون جداشدگی و بدون ترک است می‌ماند؛ وگرنه برداشته شود | لازم نیست | روی آن با گرمایش از کف نصب مجاز نیست |
| کف تخته‌ای چوبی | تختهٔ لق ثابت شود | گذاشته نمی‌شود | زیر کف چوبی باید تهویه داشته باشد؛ لمینت عمود بر تخته‌های کف موجود نصب می‌شود |
| موکت | پیش از نصب برداشته شود | بسته به کفی که زیر آن است | کف زیر موکت طبق ردیف خودش آماده می‌شود |
نمونهٔ موزاییک قدیمی: با دستهٔ چکش لاستیکی روی موزاییک‌ها ضربه بزنید؛ موزاییک لق صدای توخالی می‌دهد و باید پیش از نصب ترمیم شود. سپس شمشه را روی بندکشی‌ها بگذارید و گودی و پلهٔ لبه‌ها را با معیار صافی بسنجید. در پایان، نایلون بخاربند روی کل موزاییک کشیده می‌شود. پر کردن بندکشی‌های گود و ترمیم کاشی شکسته جزو همان تسطیحی است که پیش از نصب انجام می‌شود.
آماده کردن اتاق و بسته‌های پارکت
لمینت با تغییر رطوبت و دمای هوا منبسط و منقبض می‌شود. به همین دلیل بسته‌ها پیش از نصب به دما و رطوبت همان اتاق می‌رسند، که به آن «سازگاری» می‌گویند، و اتاق تا چند روز پس از نصب در همان شرایط می‌ماند.
- بسته‌ها را بسته‌بندی‌شده به همان اتاقی ببرید که در آن نصب می‌شوند.
- بسته‌ها را خوابیده روی کف یا روی چهار چوب پهن بچینید، دست‌کم ۰.۵ متر دور از دیوار.
- اگر در اقلیم حاد زندگی می‌کنید، زمان سازگاری را از راهنمای سازنده بخوانید، چون در این شرایط طولانی‌تر است.
- بسته‌ها را دست‌کم ۴۸ ساعت در همان اتاق بگذارید. ۲۴ ساعتی که در بسیاری از راهنماها آمده، برای سازگاری کافی نیست.
شرایط دما و رطوبت اتاق باید تا ۳ روز پس از نصب هم برقرار بماند، نه فقط روز نصب؛ خاموش کردن گرمایش یا باز گذاشتن پنجره در این مدت، درزها را باز می‌کند.
- رطوبت‌سنج و دماسنج هوا را وسط اتاق، دور از پنجره و بخاری، بگذارید.
- عددها را در سه نوبت پیش از نصب بخوانید، مثلاً صبح و ظهر و شب روز پیش از نصب.
- هر سه نوبت را با این شرایط مقایسه کنید: دمای سطح کف دست‌کم ۱۵ درجهٔ سانتی‌گراد، دمای هوا دست‌کم ۱۸ درجهٔ سانتی‌گراد و رطوبت نسبی هوا بین ۴۰ تا ۷۵ درصد. این شرایط پیش از نصب، در حین نصب و تا دست‌کم ۳ روز پس از آن برقرار می‌ماند.
- اگر رطوبت هوا در یکی از نوبت‌ها زیر ۴۰ درصد است، دستگاه رطوبت‌ساز را روشن کنید و نصب را تا رسیدن رطوبت به محدوده عقب بیندازید.
- اگر رطوبت هوا بالای ۷۵ درصد است، پنجره‌ها را ببندید، هوا را با گرمایش یا رطوبت‌گیر خشک کنید و دوباره بخوانید.
- قرنیز قدیمی و هر مانع روی کف را بردارید.
- پایین چارچوب چوبی در را «زیربری» کنید، یعنی آن را به اندازهٔ ارتفاع تخته و فوم ببرید تا کف زیر چارچوب رد شود.
ارتفاع زیربری را با آزمون تکه تخته روی تکه فوم تعیین کنید. به تصویر زیر نگاه کنید: تیغهٔ اره دقیقاً هم‌تراز رویهٔ تکه تخته است و ارتفاع برش از همان تعیین می‌شود.
- تکه تخته را روی تکه فوم کنار چارچوب بگذارید، اره را روی آن بخوابانید و چارچوب را ببرید.
- تکه تخته را با فوم زیر چارچوب بکشید. اگر سُر خورد، ارتفاع درست است؛ اگر گیر کرد، زیربری کم است و باید دوباره ببرید.
پهن کردن نایلون بخاربند و فوم زیر پارکت
بخاربند و فوم دو لایهٔ جدا با دو کار جدا هستند؛ فوم بخاربند نیست مگر بخاربند سرخود داشته باشد.
پیش از شروع، دو چیز را روشن کنید. نایلون بخاربند باید دست‌کم ارزش sd برابر ۷۵ متر داشته باشد؛ «ارزش sd» مقاومت لایه در برابر عبور بخار است و روی برگهٔ مشخصات نایلون آمده است. نوع و ضخامت فوم را هم راهنمای سازندهٔ لمینت تعیین می‌کند، و فوم ضخیم‌تر لزوماً بهتر نیست.
- اگر پشت تخته‌ها «فوم چسبیده» دارند، فوم جداگانه اضافه نکنید. روی کف معدنی، بخاربند همچنان لازم است.
- نوار اول نایلون بخاربند را در طول اتاق باز کنید.
- لبهٔ نایلون را ۳ تا ۴ سانتی‌متر بالاتر از سطح فوم روی دیوار بالا بیاورید.
- لبهٔ بالاآمده را با چسب‌نوار به دیوار ثابت کنید.
- نوار بعدی را ۲۰ تا ۳۰ سانتی‌متر روی نوار قبلی بیندازید.
- درز همپوشانی را با چسب‌نوار ببندید.
- اگر فوم شما بخاربند سرخود دارد، ورق‌ها را لب‌به‌لب بگذارید و درزشان را با چسب‌نوار بخاربند ببندید، یا لبهٔ بخاربند سرخود را ۲۰ تا ۳۰ سانتی‌متر روی ورق کناری بیندازید.
- ورق‌های فوم بدون بخاربند را لب‌به‌لب کنار هم پهن کنید و لبه‌ها را روی هم نیندازید.
سه چیز را در تصویر زیر بسنجید: پهنای همپوشانی نایلون، ارتفاع بالا آمدن آن روی دیوار، و لبه‌های فوم که به هم رسیده‌اند ولی روی هم نیستند.
بسیاری از راهنماها می‌گویند فوم را روی هم بیندازید تا درزی نماند و رطوبت رد نشود. ولی جلوگیری از رطوبت کار بخاربند است، نه فوم. لبهٔ فومی که روی هم افتاده، زیر تخته پله‌ای بیش از ۱.۲ میلی‌متر می‌سازد، و تخته روی این پله همان لق زدن و باز شدن کلیکی را پیدا می‌کند که روی کف ناصاف دارد.
نقشهٔ چیدمان: جهت، ردیف اول و ردیف آخر
جهت تخته‌ها و پهنای ردیف اول و آخر را پیش از نصب اولین تخته حساب کنید:
- اگر کف زیرین تخته‌ای چوبی است، جهت را عمود بر تخته‌های کف موجود بگیرید.
- روی کف معدنی یا کفپوش قدیمی، چند تخته را در دو جهت روی کف بخوابانید و از در ورودی و از جایی که بیشتر در اتاق می‌نشینید نگاه کنید؛ جهتی را انتخاب کنید که درزهای طولی در آن با نور ورودی و خط اصلی دید کمتر به چشم می‌آید.
- دو قطر اتاق را اندازه بگیرید تا معلوم شود اتاق گونیاست یا نه.
- راستی دیوار شروع را با ریسمان یا شمشه بسنجید. اگر کج است، ردیف اول را مطابق ناراستی دیوار ببرید تا لبهٔ بیرونی ردیف اول صاف باشد.
- عرض اتاق را منهای دو درز انبساط بر عرض مفید تخته تقسیم کنید و باقیماندهٔ تقسیم را به سانتی‌متر حساب کنید؛ این پهنای ردیف آخر است.
در نمودار زیر، مسیری را پیدا کنید که با عدد خودتان جور است، و ببینید ردیف اول در آن مسیر چقدر بریده می‌شود.
- اگر ردیف آخر کمتر از ۵ سانتی‌متر پهنا دارد، ردیف اول را باریک کنید تا ردیف اول و ردیف آخر هر دو دست‌کم ۵ سانتی‌متر پهنا داشته باشند.
- اگر ردیف آخر ۵ سانتی‌متر یا بیشتر است، از ردیف اول فقط زبانهٔ رو به دیوار را ببرید.
برای نمونه، اتاقی به عرض ۳۴۵ سانتی‌متر و تخته‌ای به عرض مفید ۲۰ سانتی‌متر. با درز ۱۰ میلی‌متری در هر طرف، ۳۴۳ سانتی‌متر باید پوشیده شود. ۱۷ ردیف کامل ۳۴۰ سانتی‌متر را می‌پوشاند و ردیف آخر فقط ۳ سانتی‌متر می‌ماند، که از ۵ سانتی‌متر کمتر است. ۲۰ سانتی‌متر یک ردیف کامل را با این ۳ سانتی‌متر جمع کنید و نصف کنید: ردیف اول ۱۱.۵ سانتی‌متر بریده می‌شود، ۱۶ ردیف کامل پشت آن می‌آید و ردیف آخر هم ۱۱.۵ سانتی‌متر پهنا پیدا می‌کند.
- درزهای انتهایی ردیف‌های کنار هم را دست‌کم ۲۰ سانتی‌متر یا یک‌سوم طول تخته از هم دور نگه دارید.
- کوتاه‌ترین قطعهٔ سر هر ردیف را دست‌کم ۲۰ سانتی‌متر بگیرید.
عددهای ۱۲۲ سانتی‌متر و شش اینچ که در چند راهنمای بازار برای فاصلهٔ درزهای انتهایی آمده، معیار این کار نیستند. نمای بالای زیر فاصلهٔ درزهای انتهایی دو ردیف کنار هم را نشان می‌دهد؛ دقت کنید هیچ دو درزی در یک خط نیفتاده‌اند.
اگر چیدمان جناغی یا جناغی‌شکسته می‌خواهید، هندسه و محاسبهٔ آن در راهنمای چیدمان جناغی یا هفت‌وهشتی آمده است.
نصب ردیف‌به‌ردیف پارکت لمینت
فاصله‌اندازها تا پایان نصب و پیش از قرنیز سر جایشان می‌مانند؛ برداشتن زودهنگام آن‌ها به کف اجازه می‌دهد به دیوار بچسبد.
- هر تخته را پیش از نصب زیر نور نگاه کنید و تخته‌ای را که لب کلیکش شکسته یا رویه‌اش آسیب دیده کنار بگذارید.
- تخته‌های چند بسته را با هم مخلوط کنید تا تکرار طرح و اختلاف رنگ بسته‌ها یکجا جمع نشود.
- زبانهٔ لبهٔ بلند تخته‌های ردیف اول را که رو به دیوار است ببرید، یا ردیف اول را به پهنایی ببرید که نقشهٔ چیدمان داده است.
- اگر راهنمای نصب سازندهٔ محصول عدد دیگری برای درز انبساط داده است، همان را بگیرید؛ عدد راهنمای سازنده الزام‌آور است و در اتاق‌های بزرگ‌تر از معمول بیشتر می‌شود.
- فاصله‌اندازها را طوری کنار دیوار بگذارید که فاصلهٔ آزاد ۸ تا ۱۲ میلی‌متر بین تخته و دیوار در همهٔ لبه‌ها بماند. فاصلهٔ ۶ میلی‌متر، یک‌چهارم اینچ یا نیم سانتی‌متر که در بسیاری از راهنماها آمده، کمتر از این است.
- اولین تخته را در گوشهٔ شروع، با لبهٔ بریده رو به دیوار، روی فوم بگذارید.
- سر کوتاه تختهٔ بعدی را به سر تختهٔ قبلی قفل کنید، به روشی که سیستم کلیک همان محصول دارد.
- در انتهای ردیف، فاصله تا دیوار را منهای درز انبساط اندازه بگیرید و قطعهٔ آخر را به همان اندازه ببرید.
- ردیف بعد را با باقیماندهٔ قطعهٔ آخر شروع کنید، به شرطی که دست‌کم ۲۰ سانتی‌متر طول داشته باشد.
زاویهٔ تخته هنگام ورود زبانه را در تصویر زیر ببینید، و اینکه پس از خوابیدن تخته هیچ خط نوری در درز دیده نمی‌شود.
- زبانهٔ لبهٔ بلند تخته را با زاویه در شیار تختهٔ ردیف قبل بگذارید.
- تخته را بخوابانید تا قفل جا بیفتد.
- اگر درز کاملاً بسته نشد، بلوک کوبش را به لبهٔ تخته بچسبانید و با چکش لاستیکی آرام روی بلوک بزنید. ضربه همیشه روی بلوک کوبش یا میله کشش زده می‌شود، هرگز مستقیم به لبهٔ کلیک.
- کنار دیوار، جایی که بلوک کوبش جا نمی‌شود، میله کشش را پشت تخته بیندازید و روی سر خم‌شدهٔ آن بزنید.
زاویهٔ درگیر کردن کلیک، حس لحظه‌ای که قفل جا می‌افتد و اندازهٔ ضربه‌ای که لب کلیک را نمی‌شکند با متن منتقل نمی‌شود و باید حرکت را دید. این حرکت‌ها در دورهٔ ویدئویی آموزش نصب پارکت دیده می‌شود، که کل نصب پارکت را پوشش می‌دهد.
شکستن لب کلیک از این باور می‌آید که هرچه محکم‌تر بکوبی، قفل محکم‌تر است. ضربهٔ مستقیم چکش لبهٔ نازک شیار را می‌شکند، ولی تخته در لحظهٔ نصب سر جایش می‌ماند. چند روز بعد، با اولین انقباض کف، درز همان تخته باز می‌شود و دیگر بسته نمی‌ماند.
برش و نصب دور چارچوب در، لوله شوفاژ و کابینت
دور هر لوله، چارچوب و ستون همان فاصلهٔ آزاد ۸ تا ۱۲ میلی‌متر لبه‌ها رعایت می‌شود. هیچ جسم ثابتی، از کابینت و ستون تا چارچوب، روی کف شناور پیچ یا گیر نمی‌شود و با آن تماس ندارد.
زیر چارچوب زیربری‌شده:
- تخته را افقی زیر چارچوب بکشید.
- تخته را با میله کشش به ردیف قبل قفل کنید.
برای لوله‌ای که از وسط یک تخته رد می‌شود، مثلاً لوله شوفاژ:
- مرکز لوله را روی تخته علامت بزنید.
- سوراخی بزنید با قطری برابر قطر لوله به‌علاوهٔ دو برابر درز انبساط. برای لوله‌ای به قطر ۱۶ میلی‌متر و درز ۱۰ میلی‌متری، قطر سوراخ ۳۶ میلی‌متر می‌شود.
- تخته را از وسط سوراخ تا لبهٔ رو به دیوار ببرید.
- تختهٔ اصلی را نصب کنید.
- تکهٔ جداشده را پشت لوله برگردانید و فقط به لبهٔ خود تخته بچسبانید، نه به کف.
- درپوش دور لوله را روی حلقهٔ خالی بگذارید.
حلقهٔ خالی دور لوله باید هم‌اندازهٔ درز کنار دیوار باشد، همان‌طور که تصویر زیر نشان می‌دهد.
دور پایهٔ کابینت و هر جسم منحنی، شکل را با مقوا بردارید، الگو را روی تخته منتقل کنید و خط برش را به اندازهٔ درز انبساط از شکل عقب بکشید تا تخته جسم را لمس نکند.
ردیف آخر و قطعه‌های باریک کنار دیوار
بیشتر دیوارها کاملاً راست نیستند. پس پهنای ردیف آخر را برای هر تخته جداگانه اندازه بگیرید:
- فاصلهٔ لبهٔ رویهٔ آخرین ردیف نصب‌شده تا دیوار را در دو سر جای هر تخته اندازه بگیرید.
- از هر عدد، درز انبساط ۸ تا ۱۲ میلی‌متر را کم کنید؛ عرض ردیف آخر همین عدد است.
- دو عدد را روی تخته علامت بزنید و خط برش را بین آن‌ها بکشید.
- تخته را در طول، از سمت شیار، ببرید.
- تخته را جا بیندازید و با میله کشش قفل کنید.
اگر عرض ردیف آخر در جایی کمتر از ۵ سانتی‌متر درمی‌آید، محاسبهٔ نقشهٔ چیدمان درست انجام نشده است؛ ردیف آخر دست‌کم ۵ سانتی‌متر عرض دارد.
یک نمونه: فاصلهٔ لبهٔ رویه تا دیوار در یک سر اتاق ۱۲.۰ و در سر دیگر ۱۲.۶ سانتی‌متر است. با درز ۱۰ میلی‌متری، پهنای برش در سر اول ۱۱.۰ و در سر دیگر ۱۱.۶ سانتی‌متر می‌شود. هر تخته در دو سر خودش اندازه گرفته و جداگانه بریده می‌شود، چون عدد در طول دیوار تغییر می‌کند.
درز انبساط بین اتاق‌ها و در سطوح بزرگ
کف شناور به‌صورت یک تکه منبسط و منقبض می‌شود، و هرچه تکه بزرگ‌تر باشد، حرکت لبه‌هایش بیشتر است. در این پنج جا کف با پروفیل انبساط قطع می‌شود:
- در طول تخته‌ها، وقتی سطح بیش از ۱۲ متر است.
- در جهت پیشروی نصب، وقتی سطح بیش از ۸ متر است.
- در درگاه بین دو اتاق.
- بین اتاق‌های نامتقارن یا پله‌دار.
- روی درز انبساط کف زیرین.
حداکثر طول پیوسته را راهنمای سازندهٔ محصول تعیین می‌کند، و عددها میان سازنده‌ها فرق دارد؛ اگر راهنمای سازندهٔ محصول شما عدد دیگری داده، عدد سازنده حاکم است.
نمونهٔ رایج خانه‌ای است که پذیرایی و راهرو به هم پیوسته‌اند و کف بدون پروفیل از درگاه رد شده است. دو اتاق در دو جهت حرکت می‌کنند و درگاه باریک، نقطه‌ای است که کف در آن گیر می‌کند؛ درزها کنار درگاه باز می‌شوند یا کف بالا می‌آید.
نصب قرنیز و پروفیل‌های پایانی
- همهٔ فاصله‌اندازها را بردارید.
- پیش از خرید یا نصب، مطمئن شوید پهنای قرنیز از پهنای درز انبساط بیشتر است تا درز را کامل بپوشاند.
میخ یا پیچ قرنیز فقط به دیوار می‌رود؛ یک میخ در کف، کل کف شناور را قفل می‌کند و خطا فقط وقتی دیده می‌شود که کف بالا آمده است.
- قرنیز را با پیچ، میخ یا چسب به دیوار ثابت کنید، طوری که روی کف بنشیند ولی به آن بند نشود.
- پایهٔ پروفیل انبساط را در درز بین دو بخش کف، روی کف زیرین، ثابت کنید.
- روپوش پروفیل را روی پایه جا بیندازید.
- در مرز لمینت با کفپوش دیگر، پروفیل اتصال و در لبه‌های باز، پروفیل پایان را به همین روش نصب کنید.
- درز انبساط را خالی بگذارید و آن را با سیلیکون سفت، ملات، درزگیر یا چسب پر نکنید.
آب‌بندی درز کنار دیوار و درز بین تخته‌ها با درزگیر یا پوشش پلی‌اورتان، به این امید که عمر کف بیشتر شود، به کف شناور آسیب می‌زند. درز انبساط آزاد می‌ماند و فقط قرنیز آن را می‌پوشاند. پر کردن آن با مادهٔ سخت، یا کوبیدن میخ قرنیز به کف، کف را به دیوار قفل می‌کند، و کف در فصل مرطوب که جایی برای انبساط ندارد، بالا می‌آید. چسب زدن به کلیک هم در سیستم‌های بی‌چسب فقط با تأیید سازنده مجاز است.
آزمون درستی نصب
حداکثر ۴۸ ساعت پس از نصب، کف را تمیز کنید و این بازرسی را انجام دهید:
- روی کف راه بروید و جاهایی را که صدا می‌دهند یا لق می‌زنند علامت بزنید.
- درز انبساط را در همهٔ لبه‌ها، دور لوله‌ها و زیر چارچوب‌ها نگاه کنید؛ هیچ تخته‌ای نباید با دیوار یا جسم ثابت تماس داشته باشد.
- اختلاف ارتفاع دو تخته در درز و دهانهٔ درز را با فیلر اندازه بگیرید.
- کف را ایستاده و با نور معمول اتاق ارزیابی کنید، بدون «نور مایل»، یعنی نوری که از پنجره یا چراغ کم‌ارتفاع تقریباً موازی سطح روی کف می‌افتد، و بدون نوری که از روبه‌رو می‌تابد.
اندازه‌های خود را با این جدول مقایسه کنید:
| اندازه | حد قبول |
|---|---|
| اختلاف ارتفاع دو تخته در درز | حداکثر ۰.۱۰ میلی‌متر |
| اختلاف ارتفاع در موارد منفرد | حداکثر ۰.۱۵ میلی‌متر |
| دهانهٔ درز بین تخته‌ها | حداکثر ۰.۲ میلی‌متر |
نور مایل هر درز ریزی را پررنگ نشان می‌دهد. کفی که زیر نور مایل پنجره درزدار به نظر می‌رسد، در حالت ایستاده و با نور معمول ممکن است درزهایی زیر ۰.۲ میلی‌متر داشته باشد و کاملاً قابل قبول باشد.
لمینت کلیکی بی‌چسب بلافاصله پس از نصب قابل استفاده است و راه رفتن و گذاشتن وسایل روی آن مشکلی ندارد. لمینتی که کلیکش چسب خورده، دست‌کم ۱۲ ساعت بار سنگین و رفت‌وآمد زیاد نمی‌گیرد.
خرابی‌های رایج نصب لمینت و علت آن‌ها
نشانه‌ای را که می‌بینید در ستون اول پیدا کنید:
| نشانه | علت و باوری که آن را می‌سازد | آزمون | اقدام |
|---|---|---|---|
| کف در درزها بالا آمده است | کف جایی برای انبساط ندارد: درز کمتر از ۸ میلی‌متر، تماس با دیوار یا جسم ثابت، قرنیز میخ‌شده به کف یا درز پرشده. باور پشت آن: فاصلهٔ ۶ میلی‌متری از دیوار کافی است | قرنیز نزدیک‌ترین دیوار را بردارید و درز را ببینید | لبهٔ تخته‌هایی را که به دیوار یا جسم ثابت رسیده‌اند ببرید تا فاصلهٔ آزاد ۸ تا ۱۲ میلی‌متر در همهٔ لبه‌ها برگردد، و هر میخ یا مادهٔ سخت را از درز بیرون بیاورید |
| درزها در فصل خشک باز شده‌اند | تخته‌ها با هوای اتاق سازگار نشده‌اند یا رطوبت هوا از محدوده بیرون رفته است. باور پشت آن: ۲۴ ساعت سازگاری کافی است | رطوبت‌سنج هوا را بخوانید؛ عدد زیر ۴۰ درصد است | رطوبت نسبی هوا را به ۴۰ تا ۷۵ درصد برگردانید و چند روز بعد درزها را دوباره ببینید |
| کف زیر پا صدا می‌دهد یا لق می‌زند | تخته روی گودی کف قرار گرفته است. باور پشت آن: فوم سایلنت ناهمواری را پر می‌کند | محدودهٔ لق را با راه رفتن پیدا کنید؛ پس از باز کردن ردیف‌ها، شمشه گودی بیش از ۲ میلی‌متر در ۱ متر نشان می‌دهد | ردیف‌ها را تا آن نقطه باز کنید، کف را تسطیح کنید و دوباره نصب کنید |
| لبهٔ تخته‌ها باد کرده است | رطوبت کف از بخاربند ناقص یا آب از روی کف به هستهٔ فیبری رسیده است. باور پشت آن: کفی که خشک به نظر می‌رسد خشک است | کناره‌ها و درزهای بخاربند را نگاه کنید و رطوبت کف را با روش CM بسنجید | منبع رطوبت را پیدا و قطع کنید |
| درز یک تخته با فشار دست باز و بسته می‌شود | لب کلیک با ضربهٔ مستقیم چکش شکسته است. باور پشت آن: هرچه محکم‌تر بکوبی، قفل محکم‌تر است | لبهٔ تخته را پیش از نصب نگاه کنید، یا درز را زیر فشار دست ببینید | تخته را پیش از ادامهٔ ردیف تعویض کنید |
اگر لبهٔ تخته‌ها در کف نصب‌شده باد کرده است، روش تعمیر و تعویض تخته در تعمیر لمینت بادکرده آمده است.
موقعیت‌های خاص
بیشتر خانه‌ها با روش عمومی بالا کامل می‌شوند، ولی در سه موقعیت روش فرق می‌کند. خانه‌ای را در نظر بگیرید که پذیرایی‌اش گرمایش از کف دارد و پله‌ای از آن به طبقهٔ بالا می‌رود. کف پذیرایی دمای خاص خودش را پیش و پس از نصب می‌خواهد. روی پله، لمینت اصلاً شناور نصب نمی‌شود. آشپزخانه هم به آب نزدیک است. در هر سه موقعیت، روش عمومی سر جایش می‌ماند و فقط چند گام آن تغییر می‌کند.
نصب روی گرمایش از کف
- رطوبت کف را با حد روی گرمایش از کف مقایسه کنید؛ برای کف انیدریتی این حد کمتر از ۰.۳ درصد CM است.
- اگر کف موجود کفپوش PVC یا لینولئوم قدیمی است، روی آن با گرمایش از کف نصب نکنید و کفپوش را بردارید.
- مقاومت حرارتی کفپوش و فوم را از برگهٔ مشخصات هر دو بخوانید و جمع کنید؛ جمع کل حداکثر ۰.۱۵ متر مربع کلوین بر وات است.
- دمای سطح کف را پیش از نصب روی حدود ۱۸ درجهٔ سانتی‌گراد بگذارید.
- نصب را در همین دما انجام دهید.
دمای سطح کف در ۳ روز پس از نصب حدود ۱۸ درجه می‌ماند و پس از آن آهسته بالا می‌رود؛ روشن کردن ناگهانی گرمایش درزها را باز می‌کند.
- تا دست‌کم ۳ روز پس از نصب، دمای سطح کف را روی حدود ۱۸ درجهٔ سانتی‌گراد نگه دارید.
- سپس دما را آهسته افزایش دهید.
- هرگز دمای سطح کف گرم‌شونده را بیش از ۲۹ درجهٔ سانتی‌گراد نبرید؛ اگر راهنمای سازنده حد پایین‌تری داده است، حد سازنده را رعایت کنید.
این خطا از این باور می‌آید که لمینت با گرمایش مشکلی ندارد، پس می‌شود دمای همیشگی را گذاشت. کفی که روز بعد از نصب با گرمایش کامل روشن شود، رطوبتش را یکباره از دست می‌دهد و تخته‌ها منقبض می‌شوند؛ درزها در چند روز باز می‌شوند.
نصب پارکت لمینت روی پله
لمینت روی پله شناور نیست و هر قطعه به کف پله ثابت می‌شود. روش ثابت کردن از راهنمای سازندهٔ سیستم پله پیروی می‌کند.
- برای هر کف پله جداگانه الگوی مقوایی بسازید، چون پله‌ها هم‌اندازه نیستند.
- قطعهٔ کف پله را از روی الگو ببرید.
- قطعهٔ «پیشانی»، یعنی سطح عمودی بین دو کف پله، را جداگانه اندازه بگیرید و ببرید.
- پیشانی را به روشی که راهنمای سازندهٔ سیستم پله گفته است، ثابت کنید.
- قطعهٔ کف پله را به همان روش ثابت کنید.
- لبهٔ هر کف پله را با «پروفیل دماغهٔ پله» بپوشانید، نواری که لبهٔ بیرونی پله را می‌پوشاند.
در یک راه‌پله، کف پله‌ها معمولاً چند میلی‌متر با هم فرق دارند؛ الگویی که از یک پله برداشته شود روی پلهٔ بعدی درز باز یا قطعهٔ تنگ می‌دهد. پس از نصب، مطابق تصویر زیر، پروفیل دماغه لبهٔ برش‌خوردهٔ کف پله را کامل می‌پوشاند و قطعهٔ پیشانی زیر آن قرار دارد.
آشپزخانه و فضاهای مرطوب
- آشپزخانهٔ خانگی: لمینت در آن نصب‌شدنی است.
- حمام و رختشوی‌خانه: لمینت فقط وقتی نصب می‌شود که سازنده آن را مجاز کرده باشد، و با شرایطی که راهنمای او می‌گوید.
- شستشو: کف لمینت با آب زیاد یا شستشوی خیس منظم تمیز نمی‌شود.
لبه‌های بادکردهٔ تخته‌ها جلوی سینک ظرفشویی نشانهٔ رایج این خطاست. باور پشت آن این است که کلیک‌ها آب‌بند هستند، در حالی که هیچ درز کلیکی در برابر نفوذ آب تضمین کامل ندارد، و آبی که در درز بماند به هستهٔ فیبری می‌رسد.